Terugblik webinar Veenweidesloot van de Toekomst

/in ,

Op dinsdag 30 juni organiseerde het project Veenweidesloot van de Toekomst (VeeST) een webinar over de tussenrapportage van het onderzoek. Bijna 130 agrariërs, waterschappers, beleidsmakers en onderzoekers uit het hele veenweidegebied schoven virtueel aan. Onder leiding van Pui Mee Chan (STOWA) namen drie onderzoekers de deelnemers mee in de eerste resultaten van twee jaar veldwerk, en beantwoordden vragen uit de chat.

Weinig waterplanten, veel slib 

Michiel Verhofstad (FLORON) opende met de stand van de vegetatie. In de meeste van de bijna tweehonderd onderzochte sloten komen maar één of enkele soorten waterplanten voor, en scoort de ecologische kwaliteit daardoor onvoldoende. Op de oever staat wel vegetatie, maar de zone met moeras- en oeverplanten is vaak maar enkele decimeters breed. Juist een bredere oeverzone blijkt samen te hangen met meer plantensoorten en meer stabiliteit.

Debby van Rotterdam (NMI) liet zien wat daaronder zit. Gemiddeld ligt er zo’n 85 centimeter slib op de bodem van de onderzochte sloten en vertoont 95 procent van de oevers onderholling: dun, veraard veen dat onder de waterlijn is weggespoeld terwijl de oever er bovengronds nog intact uitziet. Uit dat slib komen fosfor en ammonium vrij die de terugkeer van waterplanten juist bemoeilijken, een vicieuze cirkel waar het onderzoeksteam nog dieper in zal duiken.

Baggeren en maaien: minder is vaak meer 

Uit de praktijkproeven is de voorlopige conclusie dat te vaak baggeren averechts werkt: het verbetert de waterdiepte, maar verwijdert ook de laatste waterplanten. Terughoudend beheer, zoals minder maaien en vegetatie laten staan, leidt op meerdere plekken tot meer oeverplanten en soms tot stabielere oevers. Maar de uitkomsten verschillen sterk per gebied. Sommige sloten groeien na jaren zonder onderhoud nauwelijks dicht, andere juist snel. Volgens de onderzoekers is er dan ook geen vaste richtlijn: wat werkt hangt af van bodemtype, slibsamenstelling, de toestand van de sloot, en de doelen voor een gebied.

Signalen uit de praktijk 

Erik Jansen (VIC) deelde de opbrengst van werksessies met waterschappers, boeren en loonwerkers. Iedereen herkent dat het niet goed gaat met de veenweidesloot, maar generieke regels sluiten vaak niet aan op de praktijk. Deelnemers pleitten voor maatwerk per gebied, met concrete afspraken tussen boer en waterschap over doelen en beheer. Ook riepen zij op om terughoudend beheer serieus te belonen in de legger en de schouw.

Tijdens de vragensessie kwamen onder meer de rol van rivierkreeft, de oriëntatie van oevers en verschillen tussen veentypen aan bod. Duidelijk werd dat er zelden één simpele verklaring is: meestal spelen meerdere factoren tegelijk een rol.

Vervolg 

Het onderzoek loopt door tot eind 2026. Dan volgen een eindrapportage en een symposium in december, waarin de resultaten en een praktisch stappenschema worden gepresenteerd. Ook wordt gewerkt aan een ANB-pilot waarin boeren, waterschappen en experts samen in het veld ervaring opdoen met de vertaling naar de praktijk.

Kijk de opname van het webinar terug (webinar start op 6:03)

Lees meer in de Themasheet VeeST

Wat weten we na één jaar Klei in Veen?

/in ,

In het VIPNL-project Klei in Veen onderzoeken we, in opdracht van het Veenweiden Innovatiecentrum, of het aanbrengen van klei op veenbodems kan bijdragen aan het remmen van veenafbraak en broeikasgasemissies.
De metingen worden uitgevoerd door het Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen Veenweiden.

De eerste resultaten uit één jaar veldmetingen laten nog geen reducerend effect op broeikasgasemissies zien op de onderzochte locaties. Dat betekent echter niet dat er conclusies getrokken kunnen worden over de werking van Klei in Veen: de meetperiode is kort en het effect kan zich pas later manifesteren. Bovendien zijn er nog veel onzekerheden.

Het onderzoek bouwt voort op eerder laboratoriumonderzoek, waaruit bekend is dat het effect van klei sterk kan verschillen per combinatie van kleitype en veen, en dat sommige combinaties zelfs een licht emissieverhogend effect kunnen hebben. In het veld wordt daarom eerst onderzocht of kleideeltjes daadwerkelijk de bodem in spoelen, een essentiële voorwaarde voor eventuele werking in de praktijk.
Op twee locaties, Zegveld en Delfstrahuizen, worden verschillende kleitypes en combinaties getest en vergeleken met referentiepercelen zonder klei. Met verplaatsbare meetkamers kunnen meerdere combinaties van klei en veen zorgvuldig worden onderzocht, steeds in vergelijking met een referentieperceel zonder extra klei.

Het project Klei in Veen loopt door tot eind 2026, met aanvullende metingen en verdiepend onderzoek naar de onderliggende processen. Het NOBV blijft broeikasgasemissies monitoren tot en met 2027. Zo bouwen we stap voor stap aan kennis die nodig is voor onderbouwde keuzes in het veenweidegebied.

Op 29 januari 2026 heeft het team van Klei in Veen de resultaten van het onderzoek tot dusver gepresenteerd tijdens een goed bezocht webinar.
Het webinar gemist? Kijk het terug: VIPNL – NOBV Webinar Klei in Veen

De vragen die tijdens het webinar zijn gesteld via de chat, zijn hier terug te lezen: Q&A Webinar Klei in Veen

Mocht je de presentatie nog is willen bekijken dan kan dat hier: presentatie Webinar Klei in Veen

29 januari 2026: Webinar Klei in Veen

/in ,

Op 29 janauri organiseren VIPNL en het Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen Veenweiden (NOBV) een webinar over Klei in Veen.

Kunnen broeikasgasemissies uit veen worden verminderd door het aanbrengen van kleideeltjes in veenbodems? Dat is de centrale vraag binnen het thema Klei in Veen. Door kleideeltjes te sproeien of uit te strooien over de bodem, zakken deze – geholpen door neerslag en bodemleven – langzaam het veen in. Daardoor veranderen de eigenschappen van het veen en kan veenoxidatie mogelijk worden beperkt. Maar hoe werkt dit precies? Zijn alle soorten klei geschikt? En wat betekent dit in de praktijk voor de uitstoot van broeikasgassen?
Deze vragen, en de eerste inzichten die we inmiddels hebben opgedaan, komen aan bod in het webinar Klei in Veen dat VIPNL en het NOBV organiseren.
U bent van harte welkom!

  • Datum en tijd: donderdag 29 januari 2026, 14.30-16.00 uur
  • Locatie: Online

Wat kunt u verwachten?

  • Presentator Marco Vergeer (VIPNL/VIC) gaat in gesprek met Pui Mee Chan (NOBV/STOWA), Maaike van Agtmaal (VIPNL/Louis Bolk Instituut) en Ruud van Uffelen (VIPNL/MelioRaad) over de aanleiding en het doel van het onderzoek naar Klei in Veen, waarom dit belangrijk is en hoe de praktijk kijkt naar deze maatregel.
  • Joost Keuskamp (VIPNL/Biont Research/NOBV), Mariet Hefting (NOBV/Vrije Universiteit/VIPNL) en Maaike van Agtmaal (VIPNL/Louis Bolk Instituut) nemen u mee in praktijkproeven in het veld en in het lab met Klei in Veen. Welke pilots lopen er? Wat weten we inmiddels over het mechanisme van Klei in Veen en het effect op veenafbraak? En welke resultaten laten de broeikasgasmetingen tot nu toe zien?

Natuurlijk is er ook ruimte om vragen te stellen. We hopen dat de inzichten u verder helpen en misschien zelfs aan het denken zetten: wat kan ik met deze kennis in mijn eigen praktijk of beleid?

Webinar STOWA en NOBV: Veen en Water

/in ,

‘Gevolgen grootschalige toepassing maatregelen op de watervraag en -beschikbaarheid’

STOWA en het NOBV organiseren op 17 februari samen het webinar ‘Gevolgen grootschalige toepassing maatregelen op de watervraag en -beschikbaarheid’. In dit webinar gaan we in op de vraag wat de gevolgen zijn van grootschalige toepassing van maatregelen in veenweidegebieden op de watervraag, de waterbeschikbaarheid en eventuele wateroverlast. Dit is een belangrijke kennisvraag uit het STOWA-programma Veen en Water.

Datum en tijd: 17 februari 2025 van 13.00-14.30 uur
Locatie: Online
Aanmelden: klik hier

Dit webinar is onderdeel van de webinarreeks vanuit het STOWA-programma Veen en Water. Met het programma Veen en Water levert STOWA een bijdrage aan de manier waarop waterschappen in de toekomst het waterbeheer in veenweidegebieden vorm moeten geven. Dit met het oog op de ontwikkelingen in deze gebieden, zoals het tegengaan van bodemdaling en het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen. Binnen het programma zijn samen met de waterschappen zeven kennisvragen gedefinieerd. Een van de kennisvragen is: Wat zijn de gevolgen van grootschalige toepassing van maatregelen op de watervraag en -beschikbaarheid? Om een antwoord te geven op deze vraag hebben STOWA en NOBV samen onderzocht wat de mogelijke verwachte toename is van de watervraag, het watertekort en wateroverlast als gevolg van vernattingsmaatregelen.

Programma

Presentator Michelle Talsma (STOWA-programmamanager Watersystemen) gaat in gesprek met Douwe Jonkers (Programmamanager Veen, ministerie van LVVN) en Henk van Hardeveld (teamleider hydrologie & ecologie, Waternet) over de kennisvragen rondom water in het veenweidegebied, het belang van deze studie en de handvatten die het onderzoek biedt aan bestuurders en beleidsmakers.
Arjen Roelandse (geohydroloog, Acacia Water) en Dimmie Hendriks (specialist grondwater en droogte, Deltares) lichten de aanleiding en het kader van het onderzoek toe en gaan in op de bevindingen.

 

Terugblik webinar ‘VeeST’: op weg naar nieuw beheer

/in ,

Het Veenweiden Innovatie Programma Nederland (VIPNL) en STOWA organiseerden op 19 november het webinar ‘Veenweidesloot van de Toekomst’. In totaal namen hieraan meer dan 60 mensen deel. Het webinar gaf een goede indruk van de tussenstand van het project Veenweidesloot van de Toekomst (VeeST).

VeeST onderzoekt hoe toekomstbestendige veenweidesloten kunnen bijdragen aan doelstellingen op het gebied van klimaat, natuur en landbouw. De verkenningsfase van het project is afgerond, de uitvoeringsfase loopt tot en met 2026. VeeST maakt deel uit van het Veenweiden Innovatie Programma Nederland (VIPNL).

Presentaties van onderzoekers

In het webinar kwamen het project als geheel, de belangrijkste resultaten van de verkenningsfase en de eerste resultaten van de uitvoeringsfase aan bod. Meerdere bij VeeST betrokken onderzoekers gaven een presentatie. Zo werd een wensbeeld geschetst van de veenweidesloot van de toekomst. Ook kwam het opgeleverde rapport over de verkenningsfase ter sprake, met handvatten en principes voor beheerders. Bijvoorbeeld:  geen vegetatie verwijderen langs oevers, de wortels laten staan en maaisel afvoeren bij ruwe vegetatie.

Beroep op kennis en ervaring voor uitvoeringsfase

Om tot werkbare adviezen en afwegingskaders te komen, moeten de details nog worden  uitgewerkt. Dit vraagt om een nauwkeurige data-analyse op basis van gegevens van proeflocaties. Daarnaast zijn de kennis en ervaring van de deelnemers nodig. Zij werden daarom uitgenodigd om mee te denken en deel te nemen aan toekomstige workshops. In 2025 volgen nieuwe webinars, waarvan het eerste zal gaan over waterkwaliteit en het tweede over juridische aspecten in veengebieden. Belangstellenden die op de hoogte willen blijven, kunnen zich inschrijven voor de nieuwsbrief VIPNL (onderaan de homepage) en/of de nieuwsbrief van STOWA.

Wilt u de presentaties terugzien? Bekijk hier de video van het webinar. U kunt ook het rapport over de verkenningsfase  downloaden.

Webinar VeeST & STOWA

/in ,

Wat zijn de gevolgen van grootschalige toepassing van maatregelen in veenweidegebieden op de waterkwaliteit?
Het Veenweiden Innovatie Programma Nederland (VIPNL) en STOWA gaan tijdens het webinar ‘Veenweidesloot van de Toekomst’ in op deze belangrijke kennisvraag met onze onderzoekers van VeeST.
Schuif digitaal aan op 19 november van 10:00-11:30 en duik mee in de toekomst van de veenweidesloot.
Aanmelden kan hier: Webinar VeeST: Veenweidesloot van de toekomst

We hopen je te zien op 19 november!

Veenweidesloot van de Toekomst (VeeST) is een programma van VIPNL waarin wordt onderzocht hoe toekomstbestendige veenweidesloten kunnen bijdragen aan doelstellingen op het gebied van klimaat, natuur en landbouw.

Webinar over veenmos

/in ,

We doen actief aan kennis delen en organiseren regelmatig webinars. Op 5 juni organiseerden wij, samen met het Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen Veenweiden (NOBV), een webinar over veenmos.

Veenmos is een potentiële maatregel tegen broeikasgasemissies in het veenweidegebied, omdat dit gewas mogelijk CO2 kan vastleggen. Om dit verder te onderzoeken, wordt binnen VIPNL geëxperimenteerd met veenmosgroei. In het webinar lichtte Gijs van Dijk, onderzoeker bij B-Ware,  de aanpak van dit experiment toe. Ecoloog Ron van ’t Veer vertelde hoe hoogveen in West-Nederland is ontstaan en veenontwikkeling nu. Ook de toekomst van de potgrond- en substraatindustrie kwam aan bod in een presentatie van Marco Zevenhoven, adjunct-directeur bij het Europees kenniscentrum voor substraten RHP.

Wilt u op de hoogte blijven van de webinars? Meld u dan aan voor de VIPNL-nieuwsbrief.

U kunt eerdere webinars hier terugkijken >>

Webinar Klei in veen

/in ,
Lees meer

Contact

Arnoud de Vries, Tijdelijk Nationaal Programmacoördinator VIPNL

Mailadres: a.devries@natuurlijkezaken.nl

Colofon
Disclaimer
Toegankelijkheid
Inloggen
Contact
FAQ

Volg ons op:

Nieuwsbrief

Aanmelden nieuwsbrief Right-dir Right-dir
Overzicht nieuwsbrieven Right-dir Right-dir