Dynamisch draadloos weiden

Dynamisch Draadloos Weiden: weiden met virtueel schrikdraad via een GPS-halsband.

Wat is Dynamisch draadloos weiden?

Dynamisch Draadloos Weiden is het beweiden van vee met ‘virtual fencing’-technologie, oftewel virtueel schrikdraad. Met deze technologie zijn alleen helemaal rondom de buitengrenzen van het beweidingsgebied nog draden of sloten nodig en wordt vee voorzien van een GPS-halsband. Na een training van veehouder en koeien, geeft de veehouder via een app in een plattegrond van het bedrijf aan waar het virtuele schrikdraad komt. De app staat in contact met de GPS-halsband. De halsband communiceert met de koe door middel van pieptonen om aan te geven dat de grens genaderd wordt, zodat de koe ervan weg kan blijven. Als de pieptonen genegeerd worden, en de koe over de virtuele afrastering gaat, krijgt ze na een korte tijd een elektrische schok. Na de training blijkt dat de koeien hier goed mee weten om te gaan, zodat ze binnen de virtuele afrastering blijven, zonder een schok te krijgen.

Waarom is het belangrijk?

Het doel van Dynamisch Draadloos Weiden is om te onderzoeken of met ‘virtual fencing’-technologie het halen van de stikstof-, klimaat- en biodiversiteitsdoelen ondersteund kan worden. De maatregel zelf reduceert geen CO2, maar ondersteunt andere maatregelen, zoals uitgevoerd worden in de projecten Boeren op hoog water, Greppelinfiltratie en Veenweidesloot van de toekomst. De technologie maakt het weidemanagement beter stuurbaar en dynamischer, in tijd en ruimte. Met virtueel schrikdraad is het naar verwachting makkelijker om slootkanten, weidevogelnesten of intensief bemeste delen tijdelijk uit te rasteren. Weidegang helpt stikstofemissie te verminderen, want een koe die buiten in de wei staat, urineert en mest op verschillende plekken, waardoor urine en mest nauwelijks mengen en er veel minder ammoniak ontstaat dan in de stal. Bij vernatting van veenweiden bestaat de vrees dat de kans op leverbot toeneemt. Met virtueel schrikdraad kunnen natte plekken makkelijk worden uitgerasterd, zodat leverbot voorkomen kan worden. In het onderzoek wordt naar meerdere aspecten gekeken, zoals toepassingsmogelijkheden bij maatregelen voor biodiversiteit, stikstof en vertrapping. Belangrijke randvoorwaarden hierbij zijn gebruiksgemak voor de boer en dierenwelzijn.

Disclaimer

Dynamisch draadloos weiden wordt door bepaalde groeperingen in de samenleving gezien als ‘dieronvriendelijk’. Dit betekent dat het onzeker is of de techniek ook daadwerkelijk toestemming krijgt van de overheid om grootschalig toegepast te kunnen worden. Diervriendelijkheid en dierenwelzijn zijn belangrijke aandachtspunten in het onderzoek.

Stappen in de innovatiefunnel

STAND VAN ZAKEN

Het project bevindt zich momenteel in fase -2 van de innovatiefunnel, minimaal werkende diensten. De proef kan bij succes vrij snel opschalen naar opgeschaalde pilots, met een aantal melkveebedrijven die het in hun bedrijfsvoering implementeren.

TIJDLIJN

Locatie en inrichtingsmaatregel per locatie

Locaties: De eerste fase van de proef start op de Dairy Campus.

Relatie met andere VIPNL thema’s

De maatregel zelf reduceert geen CO2, maar ondersteunt andere maatregelen, zoals toegepast in:

Boeren op Hoog Water: Bij een hogere waterstand is behoefte aan een dynamischer beweidingssysteem met een hogere rotatie van perceelsbeweiding om de grasmat te beschermen. Hierbij is dynamisch draadloos beweiden een handig hulpmiddel.

Greppelinfiltratie: Bij greppelinfiltratie treedt vaak leverbot op in en bij de greppels. Virtueel uitrasteren van de greppels kan infectie voorkomen en vertrapping van de zachte greppelranden tegengaan.

Veenweidesloot van de toekomst: Vertrapping door vee kan natuurvriendelijke oevers beschadigen. Ook hier kan Draadloos dynamisch beweiden uitkomst bieden.

Natte teelten: Een mogelijk landgebruik in de toekomst is een combinatie van graslandbeheer met vee en natte teelten, waarbij gestreefd kan worden naar een gesloten nutriëntenkringloop. Bijvoorbeeld natte teelten in de sloten en vee op de weiden. Dynamisch draadloos beweiden kan ervoor zorgen dat vee op de weiden blijft en bijvoorbeeld niet gaat staan vreten aan de lisdodden in de slootkant.

Resultaten klimaat

De maatregel zelf reduceert geen CO2, maar ondersteunt andere maatregelen, zoals uitgevoerd in de projecten Boeren op hoog water, Greppelinfiltratie en Veenweidesloot van de toekomst. Hiermee is de maatregel indirect wel een klimaatmaatregel en tevens een maatregel die per direct stikstofemissie voorkomt: de stikstofemissie bij beweiding is lager dan wanneer koeien op stal staan.

Resultaten ondernemers

Ondernemers zijn geïnteresseerd in de maatregel, omdat deze de bedrijfsvoering vergemakkelijkt, zelfs bij vernattingsmaartregelen. De kosten van Draadloos dynamisch beweiden worden meegenomen, evenals gebruiksgemak en tijdsbesparing.

Resultaten maatschappij

Over halsbanden met GPS zijn in het verleden Kamervragen gesteld (2017-2018 PvdD), die echter geen betrekking hadden op vee, maar op honden: trainingshalsbanden, antiblafbanden en erfafscheiding. Het ministerie van LNV maakt met twee personen deel uit van de begeleidingscommissie, één vanuit de rol van financier en één als expert op gebied van dierenwelzijn.

Resultaten water

De maatregel heeft indirect effect op de waterhuishouding, omdat de maatregel kan ondersteunen bij introduceren van hogere grondwaterstanden bij graslandbeheer.

TEAM

Youri Egas (VIC)

Ingrid van Dixhoorn (WUR)

CONTACTPERSONEN

Thematrekker:

Youri Egas, (Veenweiden Innovatie Centrum)

E-mailadres: youri@vipnl.nl

Inhoudelijk trekker:

Ingrid van Dixhoorn, (Wageningen Lifestock Research)

E-mailadres: ingrid.vandixhoorn@wur.nl