Revisit WIS is een initiatief van het VIC (met PPP Agro Advies en Waaloord VOF) binnen het VIPNL-programma. Het richt zich op het verbeteren van de levenscyclus van waterinfiltratiesystemen (WIS) in Nederlandse veenweidegebieden. Waterinfiltratiesystemen zijn inmiddels een beproefde maatregel in agrarische veenweiden om bodemdaling en CO2-emissie door veenoxidatie te verminderen, doordat zij de grondwaterstand in graslandpercelen in drogere perioden verhogen. Hoewel deze techniek al op veel plekken wordt toegepast, komen in de praktijk diverse uitdagingen en knelpunten om de hoek kijken. Denk aan: uiteenlopende kwaliteit en duurzaamheid van materialen, de precieze dimensionering, verminderde infiltratie/verstopping van buizen en omhulsel en andere beheer- en onderhoudsaspecten, wijze van monitoring van effecten, etc.
De kernvragen van Revisit WIS zijn: wat is er – binnen de levenscyclus – te verbeteren aan installatie, beheer en onderhoud van actieve en passieve waterinfiltratiesystemen, al lerende uit de praktijk? Hoe is daarmee de kans op succes te verhogen en zijn zorgen over de grootschalige toepassing van dit soort systemen te verminderen? En hoe bereiken we gebruikers en financiers van dit soort maatregelen met deze inzichten en welke concrete adviezen kunnen we hen meegeven over installatie, beheer en onderhoud van deze systemen?
Het doel van dit programma is om de uitdagingen aan te gaan en, samen met deskundigen (zie begeleidingscommissie) en stakeholders, praktijkervaringen te inventariseren en concreet aan pragmatische oplossingen te werken. Het gaat om zowel de passieve (zonder pomp; onderwaterdrainage), actieve (met pomp; drukdrainage) systemen als systemen die via peilbeheer worden aangestuurd (peilgestuurde systemen). Een en ander wordt verwerkt in een praktische gebruiksgids WIS die, breed toegankelijk, wordt gedeeld in samenwerking met het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (KBF).
WIS is een concrete maatregel ter vermindering van bodemdaling en CO2-emissie in agrarisch gebruikte veenweidegebieden (graslandpercelen). Het nu onderzoeken van knelpunten en werken aan oplossingen voor pragmatische toepassing, functionaliteit en duurzaamheid (levenscyclus), draagt bij aan een gedegen voorbereiding van een grootschalige en kwalitatief goede toepassing van WIS in de toekomst.
Door knelpunten aan te pakken in de levenscyclus van WIS, zoals installatie, beheer en onderhoud, kan Revisit WIS bijdragen aan een efficiënter functioneren, bredere acceptatie en grootschalige toepassing van deze technieken. Dit is essentieel om de impact op de aanpak van bodemdaling en klimaatopgaven in veenweidegebieden te vergroten. Ook biedt het programma innovatieve oplossingen en praktische handvatten, wat niet alleen de werking van de systemen ten goede kan komen, maar ook het vertrouwen versterkt bij gebruikers, zoals agrariërs en waterbeheerders. Er is nog geen ander onderzoeksproject waarin kennis en ervaring over toepassing en functioneren van WIS uit het gehele Nederlandse veenweidegebied samenkomen en worden verspreid.
Stap 1 Ophalen van uitdagingen en ontwikkelingen in huidige pilots
We hebben in 2025 interviews gehouden en veldbezoeken uitgevoerd met betrokkenen van ca. 15 relevante uitgevoerde/lopende WIS-projecten in het Nederlandse veenweidegebied (Groene Hart, Noord-Holland, Fryslân, Noord-West Overijssel). We zijn met hen en de begeleidingscommissie in gesprek gegaan over bestaande knelpunten en verbeterpunten in de praktijk. Behalve met agrariërs, zijn ook gesprekken gevoerd met gebiedscollectieven, adviseurs, provincies, waterschappen, individuele boeren en WIS-draineurs en worden veldobservaties uitgevoerd. Zie het verslag bij de Downloads.
De verzamelde informatie is vertaald in een plan voor de volgende stappen. De vervolgstappen waar we in 2026 en 2027 aan werken zijn:
Inhoudelijk trekker
Wim Honkoop (PPP Agro)
Projectondersteuner/ -adviseur
Luuk Boere (PPP Agro)
TEAM
OPDRACHTGEVERS
STAKEHOLDERS
DISCLAIMER
Het Revisit WIS-programma is een onderzoeks- en innovatieproject dat zich richt op het verbeteren van waterinfiltratiesystemen (WIS) in (agrarische) veenweidegebieden. De geïnventariseerde methoden en oplossingen zijn gebaseerd op praktijkervaring en wetenschappelijk onderzoek voor zover voorhanden en bevinden zich in een ontwikkelingsfase. De resultaten en aanbevelingen die voortkomen uit dit programma kunnen variëren afhankelijk van lokale omstandigheden, technische beperkingen en het gebruik van de systemen in de praktijk.
De informatie en inzichten uit dit programma kunnen richting geven aan besluitvorming van toepassing van WIS, maar bieden geen garantie op specifieke resultaten. Toepassing van de voorgestelde verbeteringen vereist zorgvuldige afstemming op lokale behoeften en kan aanvullende expertise vereisen.
De betrokken organisaties en onderzoekers kunnen niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele nadelige gevolgen van beslissingen of implementaties op basis van dit programma, inclusief eventuele economische verliezen, technische problemen of onverwachte effecten op het waterbeheer. Gebruikers van de resultaten wordt geadviseerd om deze combinatie met lokaal onderzoek en alleen na overleg met deskundigen te gebruiken.
Voor de aanleg en procescertificering van WIS zijn er momenteel een tweetal KIWA-richtlijnen. Praktische resultaten uit het Revisit WIS-programma kunnen doorwerken in dergelijke (nieuwe en/of geactualiseerde) richtlijnen.
https://vip-nl.nl/wp-content/uploads/RevisitWIS-beg-cie-13062025-VV.jpg
563
1000
Marjel Neefjes
https://vip-nl.nl/wp-content/uploads/2022/08/VIPNL-basislogo-klein-test-1.jpg
Marjel Neefjes2026-04-09 12:21:242026-04-13 14:53:40Revisit WIS en DIS: innovatie van agrarische klimaatmaatregelen
https://vip-nl.nl/wp-content/uploads/Header-Revisit-WIS.png
603
1386
Marjel Neefjes
https://vip-nl.nl/wp-content/uploads/2022/08/VIPNL-basislogo-klein-test-1.jpg
Marjel Neefjes2025-10-07 14:43:292026-02-16 13:26:23Revisit WIS optimaliseert waterinfiltratiesystemen
https://vip-nl.nl/wp-content/uploads/videostill-drainage1-0026.jpg
580
1020
Marjel Neefjes
https://vip-nl.nl/wp-content/uploads/2022/08/VIPNL-basislogo-klein-test-1.jpg
Marjel Neefjes2025-07-07 12:34:192025-10-16 11:44:46Start nieuwe onderzoeken: vooruit met waterinfiltratieDe indruk bestaat dat WIS-pilots in de praktijk met wisselend succes verlopen. Mogelijk werken bepaalde (oudere) systemen niet goed, wat leidt tot zorgen over de effectiviteit ervan. In sommige gevallen zijn de oorzaken duidelijk te achterhalen. In het verleden, voordat de KIWA-richtlijn voor de aanleg van WIS werd geïntroduceerd, zijn systemen mogelijk op verkeerde hoogtes, met onvoldoende vlakligging of op verkeerde onderlinge afstanden aangelegd. In andere gevallen is het lastiger om de oorzaak te achterhalen. Lokaal kunnen verstoppingen optreden. Het kan ook zijn dat noodzakelijk onderhoud en beheer niet goed zijn geregeld en er geen monitoring plaatsvindt. Hier lees je de eerste resultaten van onze inventarisatie (najaar 2025).
Ondertussen ontwikkelt de praktijk allerlei praktische oplossingen voor de bovengenoemde uitdagingen. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van drainagebuizen op basis van biologisch afbreekbaar materiaal, het opzetten van praktische monitoringprogramma’s en onderzoek naar de infiltrerende werking van drainagebuizen.
Resultaten van Revisit WIS kunnen de overgang van (opgeschaalde) pilots (fase 0) naar implementaties in het bedrijf (fase 1) van WIS ondersteunen.
Zegveld
Polder Zeevang
Polder Lange Weide
Polder Stein
Polder Ronde Hoep
Polder Vlist
Zuid-West Fryslân
Rouveen
Polder Spengen
Alblasserwaard-Vijfheerenlanden
Krimpernerwaard
Polder Hegewarren
Polder Zegveld
Polder Aarlanderveen
Revisit WIS richt zich op onderzoek over WIS als (grond)water maatregel in agrarische veenweiden. Het heeft daarmee een relatie met de andere water- en agrarisch georiënteerde VIPNL-thema’s ‘Boeren op Hoog Water’, ‘Druppelinfiltratiesystemen (DIS)’ en ‘Greppelinfiltratie’.
Arnoud de Vries, Tijdelijk Nationaal Programmacoördinator VIPNL
Mailadres: a.devries@natuurlijkezaken.nl
