Nieuws vanuit het NOBV: nieuw inzicht in emissies uit Europese veengebieden

Eind 2025 verscheen de paper Identifying hotspots of greenhouse gas emissions from drained peatlands in the European UnionDeze studie laat zien dat de daadwerkelijke uitstoot van broeikasgassen uit ontwaterde veengebieden bijna twee keer zo hoog ligt als momenteel door EU-lidstaten wordt gerapporteerd. Voor diverse EU-landen is er sprake van onderrapportage. De meerwaarde zit erin dat met behulp van remote sensing data over onder andere data over landgebruik is achterhaald, die eerder onbekend was.

Voor Nederland ligt dit echter anders: in Nederland is het grondgebruik juist heel goed bekend. En dankzij SOMERS, het emissieregistratiesysteem dat binnen het Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen Veenweiden (NOBV) is ontwikkeld, hebben we heel goed inzicht in de emissies.

Het NOBV doet sinds 2019 op veel plekken in het Nederlandse veenweidegebied onderzoek naar emissies en naar de effecten van maatregelen. Daarbij wordt ook gekeken naar processen in de bodem die leiden tot broeikasgasuitstoot. Op die manier is er mechanistisch begrip opgebouwd, het begrip van de samenhang van deze factoren en hun invloed op snelheid van veenafbraak en broeikasgasemissies.

In SOMERS wordt rekening gehouden met verschillen in emissies door verschillen in grondwaterstanden, type veen en dergelijke. De gepubliceerde paper houdt daar geen rekening mee, maar gaat uit van een vaste emissiewaarde. Dankzij het NOBV en SOMERS weten we nu dat de emissies in Nederland in totaal juist lager zijn dan eerder werd aangenomen. Bij de rapportage van uitstootgegevens naar de EU gebruikt Nederland gegevens die gebaseerd zijn op SOMERS, met gedetailleerde regionale data. Alle Europese landen moeten straks op vergelijkbare wijze hun emissiecijfers rapporteren.

Internationale veenconferentie: VIPNL deelt en doet kennis op

Van 19 tot 21 september vond de veenconferentie ‘Power tot the Peatlands’ plaats op de universiteit van Antwerpen. Maar liefst 550 wetenschappers, beleidsmakers en ondernemers vanuit de hele wereld waren hier vertegenwoordigd. Doel: kennis met elkaar delen over de toestand van het veen in de wereld.  VIPNL was aanwezig, om kennis te delen én te leren.

VIPNL heeft verschillende presentaties gehouden, met bijdragen van onder andere Jeroen Geurts en Jeroen Pijlman (natte teelten). We hebben met VIPNL ook veel kennis opgedaan. Wist u bijvoorbeeld dat slechts 3 tot 5 procent van de totale landoppervlakte op het noordelijk halfrond bestaat uit veen, maar dat die veengebieden wel 33 procent van alle koolstof in de bodem bevatten? Dat veengebieden 20-40 maal zoveel koolstof vastleggen als bossen? En dat de economische en ecologische schade van drooggelegde veengebieden enorm is? Door eerder opgeslagen koolstof vrij te geven, stoten de veengebieden wereldwijd het dubbele uit van de broeikasgassen die door vliegreizen worden geproduceerd. Het is dus van groot belang om veen wereldwijd  te behouden.

We hebben ook geleerd dat maatwerk nodig is en dat de Nederlandse omstandigheden heel anders zijn dan in andere landen. Nederland is een dichtbevolkt land met een intensief landgebruik en vooral, intensievere landbouw dan in bijvoorbeeld landen als Finland. De uitdaging voor VIPNL is daarom ook om samen met landgebruikers te innoveren naar duurzaam landgebruik en veengebieden op een duurzame wijze economisch te kunnen benutten.

Ter afsluiting van de conferentie is een verklaring opgesteld voor het Europees parlement met een pleidooi om de veengebieden een belangrijke rol te geven in de Europese biodiversiteitsherstelwet. De zinssnede ‘We have to act together. Land users, land owners, decision makers, NGOs, scientists and entrepreneurs must find common ground.’ onderschrijven wij als VIPNL ten zeerste.

Duitsland promoot veenherstel als onderdeel nationale klimaatstrategie

Duitsland is begonnen aan een ambitieus streven om zijn 1,8 miljoen hectare drooggelegde veengebieden opnieuw nat te maken. Het land erkent het belang van het herstel van veengebieden om de klimaatdoelstellingen voor 2045 te halen. Om deze doelstelling te ondersteunen, zijn alomvattende strategieën en programma’s geïntroduceerd. Het vernatten van veengronden op ingezeten boeren vormt een van de grootste uitdagingen voor de Duitse landbouw. Lees meer:

Germany is promoting peatland restoration as part of national climate strategy | EUROPE: GERMANY | Agrospecials (rijksoverheid.nl)