In de media – Pagina 2

Onderzoek naar rietteelt van start: voor rietsnijders én veenweidegebieden

08/05/2024/in In de media

Riet is een prachtige grondstof voor natuurlijke, duurzame dakbedekking. Riet groeit bovendien onder natte omstandigheden. Een interessant gewas als natte teelt in veenweidegebieden. De vraag is dan wel wat de ideale groeiomstandigheden zijn van riet. Zeker ook omdat de opbrengst van riet achteruit gaat op de plek waar deze van nature altijd al geoogst wordt: de Weerribben-Wieden. Dit voorjaar ging een onderzoek van onderzoekscentrum B-WARE van start.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat het om VIPNL-onderzoek gaat. Dit is niet correct.

Rietoogst gaat achteruit

Zeg je riet, dan zeg je Weerribben-Wieden. Het gebied kent een lange historie van rietsnijders en rietdekkers. Door het oogsten van de rietvelden zorgen rietsnijders ervoor dat de waterrijke gebieden een open karakter behouden. De Weerribben-Wieden kennen bovendien een goed ontwikkelde moerasnatuur en hoge biodiversiteit met onder andere beschermde rietbewoners als de grote karekiet en de roerdomp.

Nu is er met dat riet iets aan de hand. De afgelopen decennia merken rietsnijders dat de rietproductie en rietkwaliteit sterk achteruitgaan. In 2023 was de opbrengst soms zelfs 25 tot 30% minder.

Oplossing voor rietsnijders én veenweidegebieden

Wat de achteruitgang veroorzaakt, is niet duidelijk. Het is voor de rietsnijders en het toekomstig beheer van de rietlanden natuurlijk van belang om de oorzaken van de achteruitgang te achterhalen.

Maar er speelt meer. Want de kennis is ook interessant voor de veenweidegebieden rond de Weerribben-Wieden. Riet zou daar geteeld kunnen worden als nat gewas. Vernatten gaat verdere veenafbraak van deze gebieden tegen en zorgt voor een alternatief verdienmodel voor de aanwezige ondernemers.

Op zoek naar bepalende factoren

Onderzoekcentrum B-WARE gaat in samenwerking met Witteveen + Bos en de Radboud Universiteit onderzoeken welke water- en bodemcondities de rietgroei in de Weerribben-Wieden beïnvloeden. Door allerlei verschillende condities (zuurgraad, voedselrijkdom, waterstand, vegetatiesamenstelling, rietkwaliteit, ouderdom van de kragge) te onderzoeken op zowel extensief ‘natuurlijk’ beheerde rietlanden als intensief beheerde rietlanden, wordt hopelijk duidelijk welke factoren de rietgroei het meeste beïnvloeden.

Laagdrempelig loket brengt klimaatmaatregelen nu al aan de man

12/03/2024/in Achtergrond, Bedrijfsleven, In de media

Als we wachten tot elke maatregel is bewezen, gaan we 2030 niet halen, dacht de provincie Noord-Holland. Daarom kunnen Noord-Hollandse veenweideboeren nu al klimaatmaatregelen nemen. Spil is het Loket Veenweideboeren, waar boeren van begin tot eind worden begeleid. De animo is groot en het budget ruim voor het einde van de periode op.

Van klei in veen tot natte teelt en greppelinfiltratie. Een greep uit de maatregelen die Noord-Hollandse boeren gesubsidieerd kunnen nemen op hun perceel. Maatregelen waarnaar VIPNL nog volop onderzoek uitvoert. Is die investering dan niet wat voorbarig?

Martine Bijman (Water, Land & Dijken) vindt van niet: “De provincie Noord-Holland heeft gezegd: we hebben nu geld, en in 2030 een opgave om de CO₂-uitstoot met 1 Mton terug te dringen. Als we wachten tot alles bewezen is, dan gaan we dat nooit halen. Rol het maar uit. Als straks blijkt dat er misschien een maatregel tussen zit die maar 20% uitstoot reduceert, dan is dat zo. Met jaren wachten, lopen we sowieso achter de feiten aan.”

Ontzorgd van a tot z

Collectief Water, Land & Dijken participeerde jarenlang in het veenweideprogramma Innovatieprogramma Veen en is nu initiatiefnemer van het Loket Veenweideboeren, dat begin 2023 opende. De provincie stelde voor dit loket 3 ton beschikbaar, tot en met 31 december 2024. Dit budget kan Water, Land & Dijken, onder voorwaarden, vrij besteden. Geïnteresseerde boeren krijgen eerst advies. Besluiten ze een maatregel toe te passen, dan is er subsidie voor een deel van de aanlegkosten en ondersteuning in het hele traject.

Dat werkt heel goed, vindt Bijman: “De korte lijntjes zijn de kracht van het loket. We kunnen snel schakelen. Dat maakt de drempel om deel te nemen veel lager. Als je niets organiseert, moeten boeren alles zelf uitzoeken en voor elke maatregel of uitbreiding weer een heel vergunningentraject starten. Wij ontzorgen en dat werkt heel fijn. En we kunnen het tegelijk allemaal prima verantwoorden aan de provincie.”

Boeren zoeken naar hun bijdrage

Dat boeren te porren zijn voor klei in veen, daar kunnen we ons wat bij voorstellen. Boeren profiteren van de verrijking van de grond en de maatregel is makkelijk uit te voeren, zeker omdat vooralsnog voldoende geschikte klei beschikbaar is. Maar boeren hebben ook zeker belangstelling voor de meer ingrijpende maatregelen. Zo hebben boeren in verschillende polders er samen voor gekozen het waterpeil op te zetten: een flinke stap op 100 hectare of meer. “We krijgen ook veel vragen over de bijdrage van maatregelen aan klimaat. De maatschappelijke druk op boeren wordt steeds groter. Veel boeren willen graag op hun plek blijven werken. Daarom nemen ze initiatief. En ze zijn zeker niet huiverig voor de meer vernattende maatregelen.”

Lees meer op de website van het loket >

Foto: Loeks Fotografie via Loket Veenweideboeren